حكومت در مذهب علىبن ابيطالب برپايه تعصب استوار نبود ، زيرا كه تعصب زشت و مذموم است ، مگر آنكه تعصب براى : « خصلت‌هاى نيكو و اتخاذ خير و فضيلت و دورى از ظلم و ستم و داد مردم و جلوگيرى از فساد در روى زمين » باشد . حكومت در هر حال ، در مذهب على براى آن كسانى نيست كه درباره آنان مىگويد : « اگر بر شما حكومت كنند ، مانند قيصر و كسرى در ميان شما رفتار خواهند كرد » و كسانى كه : « از اهل مكر و حيله ، نيرنگ و فريب » و « صاحبان ظلم و ستم » و « رشوه‌خواران » بوده و در دوران حكومتشان « طعام و غذا را به آنها كه سير هستند مىدهند » . به‌خاطر همه اينها بود كه على خلافت را نپذيرفت مگر در زمانى كه عزم قاطع در برپايى حق و نابودى باطل داشت . در غير اين صورت زندگى را بدرودگفتن ، در نظر امام ، بهتر از ادامه حيات بود . به همين دلايل ، به مردم هشدار مىدهد تا از هيئت حاكمه خود حساب پس بگيرند و بر كارهاى آنها نظارت كنند و آن حاكمى را كه خدمتگزار نباشد ، نپذيرند و هروقت كه لازم شد ، خشم يا رضايت خود را آشكار سازند و از اينجاست كه به آنها مىفرمايد : « آيا به خشم نمىآييد و انتقام نمىگيريد كه ابلهان بر شما حكومت كنند . . . پس همگى به ذلت و خوارى خواهيد افتاد و به نابودى محكوم خواهيد شد و بهره شما زيانكارى و بدبختى خواهد بود » . امام حد خشم و نفرت از ظلم و ستم را برابر با اظهار رضامندى از عدل و داد قرار داده و در سخن حكيمانه‌اى مىگويد : « مردم به دور خشم و خوشنودى مىگردند . هركس كه به كارى خوشنود گردد به آن روى مىآورد و آن‌كس كه خشم و نفرت اظهار نمايد ، از آن روى برگرداند ! » .